Gezond binnen

Gemiddeld brengen we in Vlaanderen 85% van onze tijd binnenshuis door, waarvan het grootste deel in onze eigen woning. De binnenlucht die we gedurende al die tijd inademen, kan een invloed hebben op onze gezondheid en ons welzijn. Onderzoek toont bovendien aan dat de lucht binnen in gebouwen vaak sterker vervuild is dan de buitenlucht.

SUBTHEMA's

Een gezond binnenmilieu?

Voor een groot deel bepalen wij zelf hoe het gesteld is met het binnenmilieu (de omgeving binnen in gebouwen) door de keuzes die we maken en door ons eigen gedrag. De mate en de manier waarop wij onze school-, werk-, leef- en slaapruimtes ventileren en verluchten zijn bepalend voor de kwaliteit van ons binnenmilieu (de lucht en zijn chemische bestanddelen):

  • Veel chemische stoffen komen vrij die afkomstig kunnen zijn van poetsproducten, bouwmaterialen, meubels, vloerbekleding, verf,...
  • Vocht stapelt zich op in een gebouw dat onvoldoende verlucht wordt waardoor schimmel kan ontstaan.
  • Bepaalde brandstoffen, binnenshuis roken en verkeerde stookgewoontes kunnen ook een belangrijke bron van vervuiling zijn.

We beschikken over verschillende infofiches over subthema’s van een gezond binnenmilieu.

Kwetsbare doelgroepen

Vooral kinderen, oudere mensen en zieke mensen zijn extra gevoelig voor de gezondheidsrisico’s van een slechter binnenmilieu. Ouderen en zieken verblijven vaak veel langer in een woning en kunnen sneller ziek worden dan een gemiddeld, gezond persoon.

Daarnaast zijn er ook maatschappelijk kwetsbare groepen, zoals mensen in armoede, die vaak wonen in huizen van slechte kwaliteit. In een huis van slechtere kwaliteit is het dan ook niet evident om werk te maken van een gezond binnenmilieu.

Binnenmilieu en gezondheidseffecten

De luchtkwaliteit in de woning wordt vooral bepaald door de ligging van de woning en de woning zelf, bijvoorbeeld de toegepaste bouwmaterialen en de ventilatie – en isolatievoorzieningen. Maar ook de manier waarop je de woning bewoont, kan een belangrijke invloed hebben op de kwaliteit van het binnenmilieu.

Er zijn heel wat factoren in onze woning die onze gezondheid kunnen beïnvloeden. Denk maar aan vocht en schimmel, onvoldoende verluchten en/of ventileren, tabaksrook, asbest, loden leidingen, luchtverfrissers of verbrandingsgassen zoals koolstofmonoxide (CO).

De gezondheidseffecten van deze binnenmilieuvervuiling zijn vaak niet min. Vooral hart- en vaatziekten, astma en het ‘sick building syndroom’ (een verzameling van klachten die te maken hebben met het gebouw) wegen hierbij het zwaarst door op de ziektelast in Europa. Astma en allergie zijn de meest voorkomende chronische aandoeningen bij kinderen. In België heeft ongeveer 15% van de kinderen astma. Bij volwassenen is dat 8%. Ongeveer 20 tot 30% van de bevolking heeft last van een allergie. Vocht- en schimmelproblemen kunnen luchtwegaandoeningen veroorzaken of verergeren.

Maatschappelijke ontwikkelingen

Ook enkele maatschappelijke ontwikkelingen doen het belang van een gezond binnenmilieu toenemen:

  • In de eerste plaats is er de vergrijzing van de bevolking. Oudere mensen zijn gevoeliger voor de invloed van bepaalde (binnen)milieufactoren. Bovendien zien we een tendens dat mensen steeds vaker en langer thuis verzorgd worden.
  • Thuiswerken zal –als flexibele werkwijze– steeds meer ingang vinden de komende jaren. We brengen dan niet alleen meer tijd in onze woning door, maar ook de aard van deze activiteiten kan een invloed hebben op de kwaliteit van de binnenlucht.
  • Nieuwe stoffen, materialen en technologieën zullen hun intrede blijven doen. Het kunnen bronnen zijn voor ongezonde vluchtige stoffen die vervuilend kunnen zijn voor het binnenmilieu en de gezondheid van de inwoners. Deze ontwikkelingen lopen vaak vooruit op de kennis van de (mogelijke) gezondheidseffecten en de bijhorende regelgeving.
Binnenmilieu op de (beleids)agenda

Een verloren zaak? Allerminst!  Internationaal staat binnenmilieu al enige tijd op de agenda, onder meer bij de Wereldgezondheidsorganisatie en het Actieprogramma Milieu en Gezondheid van de Europese Unie. In 2000 erkende de Wereldgezondheidsorganisatie het recht om gezonde lucht in te ademen in woningen als een fundamenteel recht. Het Vlaamse Binnenmilieubesluit uit 2004 legde richt- en interventiewaarden vast voor een reeks vervuilende stoffen, met als voornaamste doel gezondheidsrisico’s voor de bewoners of gebruikers van een woning of publiek toegankelijk gebouw te verminderen of weg te nemen.

Maar ook jij, als lokale ambtenaar, thuisverpleegkundige, leerkracht of sociaal werker, kan meewerken aan een gezondere binnenlucht.