Gezond binnen (Lokale actoren)

Internationaal staat binnenmilieu al enige tijd op de agenda, onder meer bij de Wereldgezondheidsorganisatie en het Actieprogramma Milieu en Gezondheid van de Europese Unie waaruit EnVie (Co-ordination Action on Indoor Air Quality and Health Effects, 2009) en SCHER (the Scientific Committee on Health and Environmental Risks) volgden.  

In 2000 erkende de Wereldgezondheidsorganisatie het recht om gezonde lucht in te ademen in woningen als een fundamenteel recht.  
Het Vlaamse Binnenmilieubesluit uit 2004 legde richt- en interventiewaarden vast voor een reeks vervuilende stoffen, met als voornaamste doel gezondheidsrisico's voor de bewoners of gebruikers van een woning of publiek toegankelijk gebouw te verminderen of weg te nemen.

Als lokaal bestuur kan je ook meewerken aan een gezondere binnenlucht.  Doe mee aan de actieweek 'Gezond binnen' en zet het thema in de kijker.

Acties en FAQ voor Lokale actoren


Woningonderzoeken

Via het Binnenmilieubesluit (2004) (uitvoeringsbesluit bij het Preventiedecreet van 2003) kan je bij de medisch milieukundigen van het Logo een onderzoek aanvragen naar het binnenmilieu van een woning of publiek toegankelijk gebouw.  

Doelstelling

Het doel van een woningonderzoek is enkel en alleen de gezondheid van de bewoners te beschermen (en zo mogelijk te verbeteren) door:  

  • een risico-inschatting te maken van de impact van milieufactoren in het binnenmilieu op de gezondheid van de bewoners.

  • advies te geven om de gezondheidseffecten te verminderen of weg te nemen.

Het woningonderzoek heeft enkel nut indien ook voor de bewoners het doel is om hun gezondheid te beschermen of te verbeteren. 

Woningvervuiling

De medisch milieukundige biedt geen ondersteuning bij woningvervuiling (“de door de bewoners veroorzaakte hinder van stank en (on)gedierte, als gevolg van de aanwezigheid van grote hoeveelheden grof vuil, afval van etenswaren, menselijke en dierlijke uitwerpselen, en een (te) groot aantal huisdieren, of de combinatie hiervan”).

Huurder-verhuurder conflict

Bij een huurder-verhuurder conflict betekent het onderzoek van de medisch milieukundige zelden een meerwaarde.

Wachtlijst sociale woning

Het advies van de medisch milieukundige verleent geen hogere prioriteit op de wachtlijst voor een sociale woning.

Dienstverlening Agentschap Wonen

De dienstverlening van de medisch milieukundigen staat op geen enkele manier in relatie tot de dienstverlening van het Agentschap Wonen bij het onbewoonbaar of woonongeschikt verklaren van een woning.

Voorwaarden
  • De bewoners hebben gezondheidsklachten of lopen een potentieel gezondheidsrisico ten gevolge van verontreiniging van het binnenmilieu. Voorbeelden zijn: hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, misselijkheid, ademhalingsklachten, huiduitslag, irritatie van ogen, neus, keel,…

  • De bewoner geeft zijn toestemming voor het onderzoek.

  • Voorafgaand gebeurt er een verkennend onderzoek door huisarts, wijkagent of sociaal werker OCMW, ...

  • Het onderzoek is kosteloos.

  • De gemotiveerde aanvraag wordt ingediend door één van deze diensten (vermeld in het Binnenmilieubesluit): 

    • Gemeentebestuur

    • OCMW

    • Gemeentelijke huisvestingsambtenaar

    • Gewestelijke huisvestingsambtenaar

    • Vlaamse ambtenaar bevoegd voor het milieu

    • Arts

    • Verpleegkundige

    • Maatschappelijk werker

Het is dus niet nuttig om de bewoner rechtstreeks naar de medisch milieukundige door te verwijzen.

Procedure

Stap 1: Indienen gemotiveerde aanvraag
Stuur het ingevulde standaard aanvraagformulier samen met de verslagen van het vooronderzoek naar de medisch milieukundige van het Logo. Vul dit formulier zo correct en volledig mogelijk in.

Stap 2: Beslissing
Op basis van de gemotiveerde aanvraag bepaalt de medisch milieukundige (in overleg met de lokale intermediairen en het Agentschap Zorg en Gezondheid, dienst Preventie) de verdere aanpak van het probleem. Vul daarom het formulier zo correct en volledig mogelijk in.

Stap 3: Woningonderzoek
In geval van een woningonderzoek, gebeurt er een visuele inspectie van de volledige woning of het publiek toegankelijke gebouw (en eventueel de nabije omgeving).  De nadruk ligt vooral op bewonersgedrag en niet op bouwtechnische aspecten.

Stap 4: Advies
Een niet-bindend en onafhankelijk advies wordt bezorgd aan de bewoner en de aanvrager van het onderzoek. 

  • De medisch milieukundige kan de bewoners of de eigenaars niet verplichten om bepaalde maatregelen te nemen.

  • De medisch milieukundige doet noch een uitspraak over de verantwoordelijke van het binnenmilieuprobleem noch over wie moet instaan voor de aanpak of de kosten.

Meer informatie over de procedure kan je navragen bij de medisch milieukundige van het logo van je regio.

Inspiratielijst acties voor een gezond binnenmilieu

In de menukaart van de actieweek gezond binnen is er een ruim aanbod aan acties en projecten om lokaal aan de slag te gaan. Reeds heel wat lokale actoren zoals sociale huisvestingsmaatschappijen, OCMW's, huisvestingsdiensten en intercommunales zetten acties op al dan niet op basis van het aanbod uit de menukaart. In deze inspiratielijst vind je een aantal van deze acties.

Begeleidingstrajecten:

Vorming:
Sensibiliseren en informeren:
Koolstofmonoxide (CO)

Verschillende publicaties informeren en sensibiliseren over koolstofmonoxide of CO. CO zorgt nog elk jaar voor heel wat dodelijke (en vaak jonge) slachtoffers. Preventiecampagnes, zeker naar specifieke doelgroepen zoals kansarmen, blijven dus erg belangrijk.

Om deze campagnes te ondersteunen zijn er heel wat materialen beschikbaar.  Ook materialen die specifiek ontwikkeld zijn om de groep kansarmen te bereiken zoals de fotoroman en placemats.

Bestrijdingsmiddelen

Vanaf 1 januari 2015 verbiedt het nieuwe decreet 'Duurzaam gebruik pesticiden' (2013) het gebruik van bestrijdingsmiddelen voor terreinen die voor openbare diensten worden gebruikt. Dat zijn bijvoorbeeld kinderopvangplaatsen, scholen, ziekenhuizen en alle terreinen van openbare besturen.

Ook andere terreinen zoals terreinen groter dan 200 m², recreatiedomeinen, grote bedrijfsterreinen en in specifiek beschermde zones, zoals waterwingebieden of speciale beschermingszones geldt het nieuwe decreet.

Voor meer informatie, zie www.zonderisgezonder.be.

Gezond water, ook jouw zorg (loden leidingen, putwater, regenwater)

Kraantjeswater is perfect drinkbaar. Maar wat als het een bruine kleur heeft of naar chloor ruikt? Wat is normaal en wanneer moet je alarm slaan? En waar moet iemand op letten in zijn eigen woning?

De VMM ontwikkelde verschillende communicatieinstrumenten over dit onderwerp.  Je kan deze vinden op vmm.be/waterloket/campagnemateriaal.

  • Wilt u lokaal alle gezondheidsaspecten van water in de kijker zetten, informeer dan zeker bij het Logo van uw regio voor het aanbod.

Actie in de kijker

Actieweek Gezond Binnen 2016

VIGeZ, de Vlaamse Logo's, Zorg en Gezondheid en Kom op tegen Kanker slaan in het najaar de handen in elkaar: Van 14 tot 18 november 2016 vindt de actieweek 'Gezond Binnen'...

Acties rond 'Gezond binnen'

Wil je acties rond binnenmilieu organiseren?  Binnen deze projectpagina bundelen we de bestaande acties. Neem zeker eens een kijkje bij communicatiematerialen of acties. Neem contact op met...