Ongewenste dieren (Lokale actoren)

Acties en FAQ voor Lokale actoren


Vliegen- of kakkerlakkenplaag

Kamp je in je gemeente met een kakkerlakkenplaag dan kan je het 'stappenplan kakkerlakkenplaag voor lokale actoren' raadplegen.

De handleiding ‘gezondheidsrisico’s en aanpak van een vliegenplaag’ helpt je verder in geval van een vliegenplaag. 

Eikenprocessierups

Bestrijding

Het is niet de bedoeling om de eikenprocessierups overal te gaan voorkomen of bestrijden.  Het doel is om de hinder tot een aanvaardbaar minimum te herleiden en dit zo efficiënt mogelijk zonder de natuur te schaden. De zoektocht naar dit evenwicht loopt nog steeds.  Op de website van het Agentschap Natuur en Bos en op de website van je eigen provincie kan je de meest recente adviezen omtrent preventieve aanpak en bestrijding vinden.

Informeren en sensibiliseren: wanneer, wat en hoe?

Inhoud van de communicatie

De voorlichting kan best volgende elementen bevatten:

  • wat de rups precies is
  • waar de rups voorkomt
  • welke maatregelen ter bestrijding (al dan niet) worden uitgevoerd
  • wat de mogelijke gezondheidseffecten zijn
  • hoe hierop te reageren
  • hoe gezondheidsklachten voorkomen kunnen worden
  • waar overlast kan gemeld worden
  • waar mensen terecht kunnen voor meer info

Tijdstip van communicatie

Je kan op verschillende tijdstippen aandacht besteden aan de communicatie en voorlichting:

  • voor en tijdens de periode van de preventieve biologische bestrijding (ongeveer half april)
  • vlak voor het derde larvale stadium (vanaf het derde larvale stadium draagt de rups brandharen)
  • in de periode dat brandharen uit nesten overlast veroorzaken
  • tijdens zuigen en branden

Om zoveel mogelijk mensen te bereiken, herhaal je best de communicatie een aantal keer. 

Beschikbare materialen

Verschillende informatieve materialen zijn beschikbaar:

Informeer bij de medisch milieukundige van het Logo van je regio voor deze en eventueel nog andere materialen.

Mogelijke communicatiekanalen

Om zoveel mogelijk mensen te bereiken, kan je materiaal via verschillende kanalen verspreid worden:

  • huis-aan-huisbladen
  • lokale/regionale TV
  • lokale/regionale kranten
  • lokale overleggen (wijkoverleg, milieuraad, welzijnsraad,... )
  • internet (website gemeente, provincie en medisch milieukundigen)
  • actieve verspreiding van folders
  • infoborden bij de ingang van terreinen

Mogelijke doelgroepen

Eigenaars van eikenbomen

Omdat ondeskundige bestrijding kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten (door contact met brandharen of bestrijdingsmiddel) geniet bestrijding van verschillende aangrenzende particulieren de voorkeur. Wanneer je als gemeente (of meerdere gemeenten) of andere beheerder een aannemer aanstelt om de bestrijding uit te voeren, kan je omwonenden de kans geven om in te schrijven in het orderboek. Door gezamenlijke inhuur van aannemers kan de kostprijs voor bestrijding lager uitvallen. Samenwerking bij de bestrijding kan leiden tot een effectievere aanpak op middellange termijn. 

Gezondheidswerkers

Vergeet ook de lokale gezondheidswerkers zoals huisartsen niet.  Zij komen dikwijls in contact met mensen met klachten.  De provinciale nieuwsbrief kan hen informeren.  Hier vinden ze informatie over diagnose en behandeling.

Eigen personeel

Het is belangrijk dat medewerkers op de hoogte zijn:

  • van het gevoerde beleid
  • van de toegepaste maatregelen
  • hoe om te gaan met meldingen en vragen van de bevolking in verband met bestrijding en gezondheidsklachten

Eventueel kan een vorming georganiseerd worden voor de medewerkers. Neem hiervoor contact op met de medisch milieukundige van het logo van je regio.

Andere mogelijke doelgroepen
  • Georganiseerde gebruikersgroepen zoals fiets- en wandelclubs, ruiterverenigingen, visclubs,...
  • Organisatoren van evenementen, wandel- en fietstochten,...
  • Toeristen
  • Jeugdbewegingen
  • Scholen en kinderdagverblijven (in het kader van uitstappen)
  • Lokale natuur- en milieu-organisaties
Teken

Vooraf informeren en sensibiliseren

Een tekenbeet is vermijdbaar! En bovendien is de kans op besmetting kleiner wanneer de teek snel wordt verwijderd. Daarom is het belangrijk om mensen te informeren over teken en hoe ze te vermijden of verwijderen. Prioritaire doelgroepen zijn hierbij mensen die voor hun werk veel in het groen zijn, net als mensen die veel tijd doorbrengen in het groen of kinderen die buiten spelen.

Enkele suggesties

  • Plaats infoborden aan de ingang van een natuur- of bosgebied. Voor inspiratie kan je de folder bekijken. Vermeld op het bord ook zeker dat de teek niet enkel voorkomt in bos- of natuurgebied.
  • Verspreid informatie via de folder “Teken, wat je zeker moet weten!”. Verspreid deze folder bijvoorbeeld in winkels voor wandelkleding of geef hem standaard mee bij een wandelkaart uit de regio.
  • Plaats een artikel in je gemeenteblad.
  • Informeer kinderen en hun begeleiders via scholen, speelpleinen en jeugdbewegingen.
  • Indien een EHBO-kit wordt uitgeleend via de gemeente, zorg dan dat er een tekenpincent met bijhorende uitleg bij zit.
  • Op het youtube-kanaal van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu kan je een eenvoudig voorlichtingsfilmpje vinden over teken. In de film kan je zien waar teken voorkomen en hoe ze op mensen overstappen. Ook is in beeld gebracht hoe je jezelf kan controleren en hoe je een teek moet verwijderen.
  • Om kinderen te leren wat teken zijn, waar ze zitten in de natuur en wanneer en waar je op teken moet gecontroleerd worden, heeft de overheid van Nederland een computergame gemaakt: Teek Control.

Een combinatie van verschillende acties versterkt je communicatie!

Verwilderde duiven

Reinig en ontsmet plaatsen die vervuild zijn met duivenuitwerpselen en karkassen om potentiële infectiehaarden uit te roeien.

Je kan publieke gebouwen minder aantrekkelijk maken voor duiven.

  • Sluit openingen af waardoor duiven een gebouw binnen kunnen komen. Dat afdichten kan op heel veel manieren: je kan de openingen dichtmetselen, maar je kan ze ook afdichten met glas, gespannen draden, hout of (kippen)gaas.
  • Verduister ruimtes die niet afgesloten kunnen worden. Hoe donkerder de ruimte, hoe onaantrekkelijker stadsduiven die vinden.
  • Verwijder alle onnodige uitsteeksels en richels, waarop de duiven kunnen gaan zitten. Ze vormen een ideale rust- en nestelplaats. Richels en uitsteeksels die niet verwijderd kunnen worden, kunnen onaantrekkelijk worden gemaakt door er pinnen op te plaatsen. 

Je kan ook het aantal duiven verminderen. Hoe kan je de duivenpopulatie onder controle houden?

  • Nesten van stadsduiven zijn niet beschermd en mogen dus verwijderd worden.
  • De duivenpopulatie in een stad of dorp is recht evenredig met het beschikbare voedsel.  Worden de voedselvoorraden schaarser, dan zullen op termijn ook de duiven in aantal afnemen. Openbare ruimten schoonhouden, informatie en sensibilisering van de bevolking over het (niet) voederen van verwilderde dieren, eventueel het plaatsen van duiventillen op specifieke plaatsen en een strikt voederverbod zijn manieren om dit te realiseren.
  • Je kan ook het verhogen van de sterfte nastreven: de meest gebruikte methoden zijn chemische middelen en het wegvangen van duiven.  Het gebruik van blauwzuur als chemisch verdovingsmiddel is niet dieronvriendelijk als het op de goede manier gebeurt, maar wanneer niet goed toegepast, kennen de duiven een lange lijdensweg.  Het lijden van de dieren kan negatieve emoties bij passanten oproepen. Bovendien mogen enkel stadsduiven met dit middel verdoofd of gedood worden.  Voor andere toepassingen is het middel niet wettelijk. Het gebruik van giftige granen is wettelijk verboden en ecologisch onaanvaardbaar. Het wegvangen van duiven wordt in de meeste van de Vlaamse steden met een actief duivenbeleid toegepast.
  • Er kan ook ingezet worden op het verlagen van de reproductie aan de hand van chemische reproductieremmers, chirurgische sterilisatie of eimanipulatie, al worden door sommige mensen hierbij ethische bezwaren geuit.

Meer informatie over welke methoden efficiënt zijn, lees je in volgende brochure: Monumentenwacht Vlaanderen vzw – Dieren in en op gebouwen - vogels 

Zwerfkatten

Vangen, sterilisatie/castratie en terugzetten (TNR-methode: trap-neuter-return) is de enige efficiënte en diervriendelijke oplossing om het probleem van zwerfkatten aan te pakken. Deze methode is effectiever dan wegvangen. Wegvangen creëert een vacuüm dat na verloop van tijd weer opgevuld wordt door nieuwe katten. In plaats van minder katten worden het er juist meer. Het vangen en doden van dieren is dus zinloos. Door ze terug te plaatsen, maar er ook voor te zorgen dat ze zich niet meer kunnen voortplanten, ontstaat er een beheersbare groep die minder overlast bezorgt en na verloop van tijd kleiner wordt.

Bij deze aanpak kunnen de inwoners melden bij de milieudienst waar er zwerfkatten opgemerkt worden. De zwerfkatten worden gevangen in speciale vangkooien. De dieren worden onderzocht en indien ze gezond zijn, worden ze gesteriliseerd, gecastreerd, ontvlooid, gemerkt met een chip en terug vrijgelaten op de plaats waar ze gevangen zijn.

Kostprijs:
De grootste kosten van een diervriendelijk zwerfkattenbeleid vormen de vergoedingen voor de sterilisatie of castratie. De gemiddelde prijs bedraagt ongeveer 90 € voor de sterilisatie van een kattin en 47 € voor de castratie van een kater. Een andere factor is de aanschaf van de speciale vangkooien (120 € per vangkooi). Verschillende gemeenten en steden besteden 2500 tot 5000 €/jaar aan hun zwerfkattenbeleid.  In sommige gemeenten krijg je een premie of terugbetaling als je je kat laat steriliseren of castreren.