Stap 4: Stimuleer tot concrete acties

Van motivatie naar realistische actie

Een voornemen om niet (meer) binnen te roken is nog geen besluit en zeker geen actie. Het blijft belangrijk dat je cliënt zelf een aantal motivaties benoemt en die omzet in acties om zijn gedrag te veranderen.
Laat de mogelijkheden die je cliënt haalbaar ziet uit hemzelf komen. Je kunt hem stimuleren met een aantal richtinggevende vragen. Bijvoorbeeld:

  • Cliënt: “Ik wil graag het beste voor mijn kinderen en wil daar alles voor doen.”
  • Zorgverlener: “Je bent heel gemotiveerd om de gezondheid van je kinderen te bewaken.”
    “Hoe denk je dat je dat in je dagelijkse leven kunt realiseren?”
     
    “Wat lijkt jou een haalbare eerste stap?” 
    “Wat wil je precies veranderen?”

Hou rekening met de draagkracht en het zelfvertrouwen van de persoon die voor jou zit. Niet meer binnen roken zal niet voor iedereen even gemakkelijk zijn. En niet iedereen is er op hetzelfde moment klaar voor om de volgende stap te zetten. Ontdek hoe je kunt inschatten of iemand er klaar voor is.

Werk naar een concreet plan toe

Laat je cliënt zijn doelen benoemen en concreet maken. Alleen zo worden ze een haalbare kaart. De concrete acties kun je afdrukken via de tool en meegeven aan je cliënt.

Concretiseer de doelen van je cliënt door vragen te stellen zoals:

  • “Kun je een voorbeeld geven van hoe je dat gaat realiseren?”
  • “Hoe bedoel je dat precies?”

Bevestig goede mogelijkheden:

  • “Dat lijkt me een uitstekend idee!”
  • “Dat zou inderdaad kunnen helpen.”

Voorbeelden van concrete acties zijn:

  • “Vanaf volgende week ga ik mijn sigaret pas roken wanneer ik de kinderen afgezet heb aan de schoolpoort.”
  • “Eerst ga ik proberen om niet meer te roken in de auto.”


Laat je cliënt realistische doelen formuleren

Twijfel je of een doelstelling haalbaar is? Bespreek dat dan met je cliënt. Vaak zijn de oplossingen die je cliënt voorstelt niet ideaal, maar wel een stap vooruit.

Als twee ouders bijvoorbeeld voorstellen om buiten te roken, maar wel samen met hun kind, zodat het niet alleen binnen is, dan wordt dat kind nog altijd blootgesteld aan giftige rook. Toch is dat voorstel een eerste waardevolle stap die kan leiden tot andere belangrijke stappen. Zeg op een vriendelijke manier tegen de ouders dat ze er beter kunnen op letten dat hun kind niet te veel blootgesteld wordt aan hun tabaksrook. Maar kom dan later, op een gepast moment, terug op een eventuele volgende stap.

Werk met kleine stapjes

Soms is het beter om met kleine stapjes te werken waarvan je weet dat je cliënt ze kan realiseren. Als je cliënt een stap moet nemen die voor hem te groot is, dan ervaart hij het als falen zodra het hem niet meer lukt. Voor sommige mensen is dat dan een bevestiging dat ze het toch niet zullen kunnen. Ze willen dan niets meer proberen.

Vraag vooral welke concrete acties je cliënt zal ondernemen om zijn doel te bereiken. Bijvoorbeeld: een asbak buitenzetten, sigaretten niet in huis laten liggen … Help je cliënt om zelf zo veel mogelijk op zoek te gaan naar handige hulpmiddelen.

  • “Hoeveel kans geef je jezelf om dat te bereiken? Waar kunnen er volgens jou nog mogelijke valkuilen zijn? Wat zou je kunnen helpen om hierin te slagen?”  


Geef suggesties als je cliënt zelf niet tot doelen komt

Komt je cliënt zelf niet met oplossingen? Geef hem dan een aantal suggesties. Let er wel op dat je naar hem blijft luisteren.

  • “Ik merk dat je het moeilijk vindt om manieren te bedenken om niet meer binnen te roken. Veel rokers vinden het moeilijk om hun rookgewoonten aan te passen, je bent zeker niet de enige. Ik heb al verschillende mensen gesproken die gezocht hebben naar hulpmiddelen om niet meer binnen te roken. Vind je het een goed idee dat we eens enkele hulpmiddelen van andere rokers doorlopen? Je kunt dan zien of er iets tussen zit wat voor jou ook zou kunnen werken.”

Op die manier kun je mogelijke oplossingen aanreiken zonder iets op te leggen. Je cliënt is vrij om te beslissen wat hij wil doen en wat niet. Check regelmatig of het advies je cliënt aanspreekt en of hij het zou willen proberen.

  • “Sommige rokers vinden het gemakkelijker om buiten te roken als er geen asbakken meer in huis staan. Wat denk jij van deze tip?”
  • “Wat zou je kunnen doen als je een langere tijd met de auto moet rijden en je wilt roken?”
    Als er na die vraag nog geen antwoord komt: “Hoelang denk je maximaal zonder sigaret te kunnen tijdens het rijden? Wat denk je ervan om dan na … minuten even aan de kant van de weg te parkeren voor een rookpauze? Zou dat iets zijn dat zou kunnen werken voor jou?”
  • “Als de kinderen niet thuis zijn, zijn er dan momenten dat je buiten kunt roken? Of wanneer kan iemand een oogje in het zeil houden? Is er een veilige zone waar je kinderen kunnen spelen terwijl jij buiten rookt? Zijn er momenten waarop je met je kinderen naar buiten kan?”

In de folder en op de website nooitbinnenroken.be vind je nog andere mogelijkheden. Als je tijdens je gesprek niet aan concrete acties toekomt, maar je hebt je cliënt wel gemotiveerd, dan kan hij zelf in de folder of op de website gaan kijken. Afhankelijk van de band die je hebt met je cliënt kun je in een volgend gesprek terugkomen op concrete stappen.

Rond het gesprek positief af

Vat het gesprek op het einde goed samen en herhaal zowel de motivatie, de doelstellingen als de concrete acties voor je cliënt. Maak eventueel de afspraak dat je bij een volgend gesprek nog eens bespreekt hoe het verlopen is. Druk de afspraken eventueel af via de gesprekstool.
 
Samen zoeken naar oplossingen: een voorbeeld

  • Cliënt: “Ik wil echt wel graag buiten roken, maar ik weet absoluut niet hoe ik dat in de praktijk moet doen.”
  • Zorgverlener: “Waar zie je voor jezelf nog moeilijkheden om buiten te gaan roken?”
  • Cliënt: “Dat ik mijn gezin dan altijd moet achterlaten om naar buiten te gaan. Of dat ik net bezig ben met iets en ik daar dan mee moet stoppen om buiten te gaan roken.”
  • Zorgverlener: “Op welke momenten denk je dat die twee voorbeelden je het meest kunnen hinderen?”
  • Cliënt: “Als ik eten aan het klaarmaken ben, of ook wel na het eten als ik de keuken opruim.”
  • Zorgverlener: “Dus voor die eetmomenten zullen we samen eens moeten zoeken naar een oplossing. Hoe zit het met de andere rookmomenten?”
  • Cliënt: “De momenten dat de kinderen naar school zijn, zijn wel gemakkelijker. Dan ben ik alleen thuis en kan ik gemakkelijker naar buiten.”
  • Zorgverlener: “Oké, dus als we het samenvatten, dan zou je overdag wel gemakkelijker naar buiten kunnen om te roken. Maar net voor en na het eten is het nog niet zo duidelijk wat je kunt doen. Klopt dat?”
  • Cliënt: “Ja, inderdaad. Misschien kan ik een sigaret roken als we net terug zijn van school. Die kan ik dan nog buiten roken. En de volgende sigaret kan ik roken na het eten, als alles opgeruimd is. Als ik een asbakje op het terras zet, kan ik de kinderen nog in de gaten houden, maar hebben ze geen last van de rook.”
  • Zorgverlener: “Dat lijkt me een schitterend idee. Is het oké dat we afspreken dat je het op die manier eens gaat proberen de komende tijd? Dan kunnen we de volgende keer zien hoe dat gegaan is en eventueel wat bijsturen als dat nog nodig zou zijn.”
  • Cliënt: “Oké voor mij. Ik zal het proberen.” 
     

Bekijk ook

Volg de online vorming

In deze online vorming kan je voorbeeldgesprekken oefenen, concrete tips ontdekken en en een quiz spelen om vertrouwd te geraken met het onderwerp passief roken en de principes van motiverende gespreksvoering.

Ontdek ons vormingsaanbod en schrijf je in

De Logo's organiseren lokale vormingen over dit project. Hier vind je een overzicht van de mogelijkheden en een inschrijvingsformulier.

Geef als zorgverlener de beste ondersteuning

Welke ondersteuning hebben ouders nodig om hun huis rookvrij te maken? Hoe help je ouders via een gesprek? Met welke materialen kun je hen sensibiliseren?  

Bereid je goed voor op een gesprek

Hoe ga je een gesprek aan over binnen roken? Hoe kun je het gesprek zo goed mogelijk laten verlopen? Lees onze praktische richtlijnen voor een optimaal gesprek.

Gebruik de gesprekstool tijdens je gesprek

Met deze handige tool beschik je over een geheugensteuntje tijdens het gesprek zelf. Je krijgt aandachtspunten en goede voorbeelden snel op je scherm te zien.
 

Ontdek alle projectmaterialen

In dit overzicht vind je alle materialen die je kunt gebruiken om ouders te sensibiliseren over roken in huis. Het materiaal kan ook een perfecte aanleiding bieden om je gesprek te starten.

naar overzicht