Bedwants

Bedwantsen komen vooral voor in warmere gebieden. Ze zuigen ’s nachts bloed met een jeukende beet tot gevolg. Ze komen meestal in je slaapkamer terecht via je bagage van een verre reis of materialen waarin de bedwants aanwezig is. Een professionele verwijdering is noodzakelijk.

Gevolgen voor de gezondheid?

Bedwantsen zuigen bloed bij mensen. Dit kan een harde, witte, jeukende zwelling veroorzaken.

Herhaaldelijke beten kunnen leiden tot nervositeit en spijsverteringsproblemen. Als je overgevoelig bent voor de beten van een bedwants, kan je er zelfs ziek van worden. Kinderen die herhaaldelijk gebeten worden door bedwantsen zien er bleek uit, zijn lusteloos en hebben weinig energie.

Bedwantsen verkiezen het bovenlichaam en steken je gezicht, nek, schouders, armen en handen. Ze kunnen echter ook op andere lichaamsdelen bijten, bijvoorbeeld op de benen. Als je slaapt, word je niet wakker van de beet, die tot 10 minuten kan duren.

Bedwantsen kunnen drager zijn van ziektekiemen zoals hepatitis B. Tot nu toe is echter nog niet bewezen dat bedwantsen besmettelijke ziekten overdragen. Ook AIDS wordt niet overgedragen door bloedzuigende bedwantsen.

Bedwantsen mag je niet verwarren met roofwantsen (bv. Triatoma infestans) die wel ziekten kunnen overdragen.


Hoe overlast beperken?

Wanneer je naar tropische landen op reis gaat, is het belangrijk dat je de bagage regelmatig controleert op de aanwezigheid van bedwantsen. Door ‘het toevallig meereizen van de bedwants’ zijn hotels gevoelige locaties voor een bedwantsenplaag.

Bedwantsen bevinden zich voornamelijk in de omgeving van het hoofdeinde van een bed. Overdag verbergen bedwantsen zich onder meer onder losliggende vloerkleedjes, in alle mogelijke spleten en kieren in wanden, vensterbanken, meubels, bedden, plinten, matrassen, achter loszittend behang, in gordijnen, tot zelfs in schakelaars en stopcontacten van het elektrisch licht, schoenen en kledingstukken. Bedwantsen verkiezen droog en ruw materiaal zoals hout en papier boven gladde oppervlakken zoals glas en metaal.
 

Hoe een bedwantsen-besmetting herkennen?
 

Enkel de aanwezigheid van beten na de nachtrust is geen afdoend bewijs van een bedwantsenprobleem. De beten van een bedwants kunnen lijken op beten van andere insecten zoals muggen of spinnen, maar ook eczema of uitslag van een schimmelinfectie. Bovendien reageren niet alle mensen op een beet van een bedwants.
 
Belangrijker voor de vaststelling van een mogelijke besmetting zijn de fysieke bewijzen van hun aanwezigheid. Let dus bij het vervangen van het beddengoed of in een hotel goed op voor:

  • Donkere vlekjes, dit zijn de uitwerpselen van een bedwants.
  • Eitjes van de bedwants, deze zijn zeer klein (1mm groot) en wit.
  • Vervellingen van de verschillende stadia van de bedwants.
  • Levende bedwantsen.
  • Bruin/rode vlekken op de lakens of de matrassen veroorzaakt door geplette bedwantsen, bloedvlekjes of opgedroogd bloed.

Bedwantsen hebben stinkklieren. Hun karakteristieke geur (zoete amandelgeur) kan je samen met een bloedgeur bespeuren als in ze grote aantallen aanwezig zijn in een ruimte.

Probeer te voorkomen dat eventueel aanwezige bedwantsen in uw reisbagage komen:

  • Sluit uw koffer of steek uw reisgoed in een gesloten plastic zak
  • Gebruik een bagagerek. Als geen bagagerek aanwezig is, leg uw bagage niet nabij meubelen. Zet de bagage best op een glad oppervlak, bv. in het bad.

Wat zijn bedwantsen?

Een bedwants (Cimex lectularius) is een parasitaire wants, die bloed zuigt bij warmbloedige dieren en mensen. Ze zuigt bloed om telkens een vervelling te kunnen ondergaan. Na vijf vervellingen (ongeveer 1,5 maand) is de bedwants volwassen en geslachtsrijp. Na bevruchting kleeft de bedwants haar eieren in een wateroplosbare afscheiding aan meubels, wanden of kledij.

De bedwants werd vroeger ook verkeerdelijk de wandluis genoemd. Een volwassen bedwants heeft een sterk afgeplat, ovaalvormig, bijna rond lichaam.

Bedwantsen zijn niet groter dan 8,5 mm. Bedwantsen zijn roodbruin van kleur; als ze kort tevoren een bloedmaaltijd hebben genomen, is de kleur donkerrood en is het achterlijf gezwollen.

Bij 15-18°C kunnen de dieren meer dan 6 maanden zonder voedsel. Bij een temperatuur beneden 15°C gaan zij in de "winterslaap", waarbij zij langdurig vorsttemperaturen kunnen overleven.


Hoe en waar ondervind je overlast?

Bedwantsen verspreiden zich naar aangrenzende woningen via scheuren en naden in muren of via doorvoeropeningen van leidingen. Bedwantsen komen vooral in je woning terecht via bagage, meubelen,.. Typische voorbeelden zijn overdracht via bagage uit warmere streken of gebruik van sloophout waarin bedwantsen aanwezig zijn.

Ze kunnen ook in onze woningen overleven omdat onze huizen worden verwarmd.

Wanneer er bedwantsen in je woning aanwezig zijn, dan moet een bestrijding van deze insecten gebeuren door een gespecialiseerde ongediertebestrijdingsfirma.

Bij twijfel of het bedwantsen zijn, kan een gespecialiseerde firma de insecten determineren. Door deze determinatie kan het duidelijker worden hoe de bedwantsen in je woning zijn terecht gekomen (waren ze aanwezig in het kippenhok of in een slaapplaats van vleermuizen of in een duivennest). Of zijn de bedwantsen met de bagage ‘meegereisd’ en hebben ze zich zo verder kruipend verspreid.

Eerst dient vastgesteld te worden in hoeverre verspreiding van bedwantsen naar aangrenzende woningen heeft plaatsgevonden. Na deze inventarisatie kan overgegaan worden tot het opstellen van het bestrijdingsplan (volgorde van behandeling, toe te passen bestrijdingsmethode en toegelaten middelen, ...) en de voorlichting aan de betrokkenen.

Een zorgvuldige bestrijding is zeer belangrijk. Alle materialen in je woning (kleding, beddengoed,…) moeten worden behandeld en niets mag je woning verlaten vooraleer ze bedwantsenvrij is verklaard. Het contact van bestrijdingsmiddelen met o.a. speelgoed moet worden voorkomen. Kinderspeelgoed moet voorafgaand aan de bestrijding worden opgeruimd. Bij behandeling van de kasten kan speelgoed in plastic zakken worden verpakt.

Alle spleten en kieren van bedden, wanden en vloeren in ruimten waar bedwantsen worden aangetroffen, moeten worden behandeld met een daarvoor toegelaten middel, dat een residu achterlaat (actieve stoffen bijvoorbeeld deltamethrin, permethrin of cyfluthrin).
 

Bijkomende tips na bestrijding:

  • Betreed de behandelde ruimte niet binnen de drie uur na bestrijding.
  • Dood de bedwants door het beddengoed op 60°C te wassen.
  • Onderzoek grondig de matras, vooral naden en knoppen. Vervang je matras of laat ze stomen indien mogelijk.
  • Verlucht de behandelde kamers na de ontsmetting: zet de ramen open.
  • Stofzuig dagelijks de slaapkamer dagelijks grondig (alle hoekjes en kantjes) na de bestrijding. Stop de stofzuigerzak eerst in een plastic zak stop en ontsmet met een pesticide werkzaam tegen bedwantsen.
  • Maak alle barsten en spleten in muren, zoldering en houtwerk dicht en verwijder los behangpapier. Blijf attent op de aanwezigheid van bedwantsen. 
  • Laat de besmette ruimte na vier à zes weken opnieuw onderzoeken.

Normen

Bedwantsen kunnen een ware plaag vormen voor je welzijn, maar vormen geen risico voor de volksgezondheid. Daarom staat de bedwants niet vermeld in het Binnenmilieubesluit.


Referenties

  • Vlaamse Gezondheidsinspectie. 2004. Ongedierte – Wantsen
  • Rochette F. 2007. Gestoken of gebeten? Medisch belangrijke insecten, mijten, teken en spinnen in West-Europa.
  • Tilborghs G. et al. 2009. Wonen & Gezondheid 4de ed. Brussel: Chris Vander Auwera
  • Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization (WHO)). 2008. Public Health Significance of urban pests
  • Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD) Amsterdam: www.gezond.amsterdam.nl/menu-ii/dierplaagbeheersing/overzicht-dieren/bedwantsen/ (update augustus 2015)
  • Amerikaans Centrum voor ziektepreventie (Center for Disease Control (CDC)): www.cdc.gov/parasites/bedbugs/faqs.html (update januari 2013)
  • Amerikaans Agentschap ter bescherming van mens en milieu (United States Environmental protection agency (EPA)): www.epa.gov/pesticides/bedbugs/ (update december 2015)
  • Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD) Hollands Midden, team Milieu, Hygiëne en Gezondheid. 2013. Informatieblad bedwantsen.
  • Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD) Regio Utrecht. 2016. Informatieblad Bedwantsen.

Actie in de kijker

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...