Cadmium

De belangrijkste bronnen van cadmium in onze leefomgeving zijn tabaksrook en de non-ferro industrie. In tegenstelling tot lood wordt cadmium opgenomen door planten en groenten en komt het zo in onze voedselketen terecht. In ons lichaam kan cadmium zich opstapelen en bij langdurige inname de gezondheid schaden.

Gevolgen voor de gezondheid?

Eenmaal cadmium opgenomen is in het lichaam, wordt het slechts langzaam uitgescheiden. Cadmium stapelt zich op en kan bij langdurige inname de gezondheid schaden.
Het kan onder andere de nierwerking verstoren. In een Belgische bevolkingsstudie in de buurt van 3 zinksmelters werd een verband vastgesteld tussen een hogere blootstelling aan cadmium en een verhoogd verlies van eiwitten, calcium en aminozuren in de urine. Dit wijst op een verminderde filterfunctie van de nier.

Cadmium kan de beenderen minder stevig maken, wat kan leiden tot osteoporose en een hogere kans op botbreuken.

Tijdens de zwangerschap kan cadmium de werking van de moederkoek verstoren. Mogelijk kan dit leiden tot een lager geboortegewicht van de baby. Het feit dat baby’s van rokende moeders vaak lichter zijn, wordt soms toegeschreven aan cadmium.

Cadmium wordt door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) geklasseerd als ‘kankerverwekkend bij de mens’ en door de Environmental Protection Agency (EPA) van de Verenigde Staten als ‘waarschijnlijk kankerverwekkend bij de mens’. Wetenschappelijke studies tonen aan dat er een verband bestaat tussen het inademen van zeer grote hoeveelheden cadmium en longkanker.


Hoe blootstelling beperken?

Stop met roken en stel kinderen en zwangere vrouwen niet bloot aan rook (zie passief roken).

Zorg voor een gevarieerde voeding. Bij een volwaardige voeding die rijk is aan eiwitten, calcium en ijzer zal cadmium minder goed worden opgenomen. Bij een voeding die rijk is aan vetten en suikers zal cadmium beter worden opgenomen.

Gebruik leidingwater om te drinken, koken of groenten en fruit te wassen (let op met loden leidingen). Put- en regenwater kunnen cadmium bevatten.

Enkele tips voor in gebieden waar de bodem vervuild is met cadmium:

  • Vermijd om alleen groenten uit eigen streek te eten.
  • Eet vooral veilige groenten en fruit: komkommers, augurken, pompoenen en diep wortelende fruitbomen.
  • Ken de bodemkwaliteit (hoeveelheid cadmium, zuurtgegraad, gehalte organische stoffen) voor het eten van andere groentesoorten.
  • Vraag advies aan de milieuambtenaar of de medisch milieukundige uit je regio over het kweken van groenten in je tuin.
  • Beplant of bedek de bodem zoveel mogelijk met houtschors om het opwaaien van stof te voorkomen.
  • Veeg je voeten om zo weinig mogelijk stof in huis te brengen.
  • Was je handen voor het eten. Zeker voor kinderen is dit extra belangrijk.
  • Vermijd circulatie van stof in huis zoveel mogelijk door een stofzuiger met een goede filter (HEPA-filter) te gebruiken en door met water te poetsen.

Wat is cadmium?

Cadmium of Cd is een zacht, plooibaar en zilverwit zwaar metaal. De belangrijkste bronnen van cadmium zijn roken en de non-ferro industrie.


Bronnen van cadmium

Cadmium wordt opgenomen door de mens bij het roken, het inademen van stof dat cadmium bevat, het inslikken van vervuilde bodemdeeltjes, het drinken van vervuild putwater en het eten van groenten die gekweekt zijn op vervuilde bodems.

De belangrijkste bron aan cadmium in onze omgeving is sigarettenrook. Niet alleen de roker wordt blootgesteld aan cadmium, maar ook zij die in de rookomgeving de sigarettenrook inademen.

In sommige streken in Vlaanderen, zoals de Noorderkempen en in Hoboken, is de omgeving historisch vervuild met cadmium. Dat is het geval op plaatsen waar ooit een zinkfabriek heeft gestaan, waar zinkassen zijn gebruikt om wegen, pleintjes en opritten aan te leggen of waar in het verleden bepaalde meststoffen zijn gebruikt. De laatste decennia is de uitstoot door de non-ferro industrie sterk gedaald, maar de historische bodemverontreiniging met cadmium in Vlaanderen blijft.

In tegenstelling tot lood, wordt cadmium via de bodem opgenomen door planten (waaronder groenten) waardoor het in onze voedselketen terecht kan komen. Vooral bladgroenten zoals sla, spinazie en selder nemen gemakkelijk cadmium op. Ook orgaanvlees (nieren, lever) van vee uit vervuilde gebieden is een bron van cadmium in onze voeding.


Normen

In Vlaanderen zijn er normen voor bodemsanering (VLAREBO).

Voor cadmium is de bodemsaneringsnorm 2 mg/kg droge stof voor natuur- en landbouwgebied, 6 mg/kg droge stof voor woongebied, 15 mg/kg droge stof voor recreatiegebied en 30 mg/kg droge stof voor industriegebied.

Voor het veilig kweken van alle groenten geeft men als norm 1,34 mg/kg droge stof.


Actie in de kijker

Campagnetoolkit Warme Dagen

Elk jaar in de zomer hebben we enkele warme dagen.  De hoge temperatuur en ozonpieken kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid.  Daarom vraagt de Vlaamse Overheid om...

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...