Energie en binnenmilieu

Als het binnen warmer is dan buiten, zal ventileren en verluchten gepaard gaan met een energieverlies: in een verwarmde ruimte zal ventileren altijd voor energieverlies zorgen - er komt immers koudere lucht binnen die moet opgewarmd worden.  Het is echter geen verspilling, want verse lucht is hard nodig voor je gezondheid, ook in de wintermaanden.

Ventileren en verluchten

Door te ventileren zorg je ervoor dat je voortdurend verse lucht binnen laat via een ventilatiesyteem, ventilatierooster of door een raam op kiep of op een kier te zetten en dat de vervuilde binnenlucht afgevoerd wordt.

Door te verluchten ga je op korte tijd de lucht in de ruimte vervangen door verse buitenlucht.  Verluchten doe je bijvoorbeeld wanneer je doucht, kookt zonder dampkap, schoonmaakt, de was binnen droogt, strijkt met stoom, na het slapen, tijdens het klussen of na aankoop van nieuwe meubelen. Verluchten doe je dus om vocht en schadelijke stoffen af te voeren.
 


Droge en vochtige lucht

In de winter is de lucht in je opgewarmde woning droger dan de koude buitenlucht.  Na een tijdje verzadigt de warme binnenlucht echter met vocht (afkomstig van mensen, de was drogen, douchen, …): door te ventileren en verluchten kan je deze lucht met hoge vochtigheid vervangen door verse buitenlucht die weer wat vocht kan opnemen.  Zo voorkom je vochtproblemen in huis.  
Hoe meer je de lucht opwarmt, hoe meer vocht hij kan bevatten. Daarom is het ook belangrijk om het niet te koud te laten worden in je woning.  Het vocht uit de lucht zal dan immers sneller condenseren op bijvoorbeeld koude muren waardoor schimmel kan ontstaan.

Vaak hoor je dat het energieverlies van ventileren en verluchten beperkt is omdat vochtige (binnen)lucht opwarmen meer energie kost dan droge (buiten)lucht. 
Deze stelling klopt niet. Het opwarmen van vochtige lucht kost inderdaad een héél klein beetje meer energie dan op het opwarmen van droge lucht, maar dat verschil is zo klein dat het verwaarloosbaar is als argument om te spreken van een ‘beperkt energieverlies bij ventileren en verluchten’.












Deze boodschap werd in 2014 bevestigd door Prof. Janssen KULeuven, Jelle Laverge UGent en Paul Van den Bossche (WTCB):
“De warmtecapaciteit van vochtige lucht is inderdaad iets groter dan die van droge lucht, en men zou dus kunnen stellen dat vochtige lucht meer energie kost om op te warmen.  Dat verschil is echter beperkt tot 2 %, maar enkel in het worst case scenario waar volledig droge en volledig verzadigde lucht op 20 °C vergeleken wordt.  In de realiteit is er dus echt geen impact van de luchtvochtigheid op de energie nodig voor verwarming van die lucht.” 

“Het opwarmen van 1 m³ vochtige lucht van 0 tot 20 °C kost inderdaad een ietsje-pietsje meer energie dan 1 m³ droge lucht van 0 tot 20 °C: tot daar de waarheid. Als de lucht in je woning meer en meer wordt aangereikt met vocht, maak je van droge lucht van 20 °C natte lucht van 20 °C: de lucht is echter al op temperatuur, dus je moet ze niet meer opwarmen. Als je deze lucht nu afvoert naar buiten en vervangt door drogere lucht van buiten van 0 °C, zal je die wel moeten opwarmen: dat kost energie.“


Energieverlies beperken

Om het energieverlies te beperken kan je met een aantal zaken rekening houden:

  1. Bij woningen zonder ventilatiesysteem, is het aan te raden om op termijn te investeren in ventilatieroosters en/of een ventilatiesysteem met warmterecuperatie, omdat dit nog altijd de meest gecontroleerde manier is om je woning te ventileren.

Paul Van Den Bossche (WTCB): "Je moet ventileren niet verantwoorden met energieverbruik: er zijn veel goede redenen om te ventileren, en jammer genoeg kost dit ook een beetje energie, dus zorg dat je dit ventileren gecontroleerd doet: genoeg, maar ook niet te veel."

Het ventileren door het openen van je ramen op een kier, is ongecontroleerd. Je weet niet of je genoeg, te  weinig of teveel aan het ventileren bent. In de winter kan het teveel ventileren een grotere invloed hebben op je energiefactuur. Door het plaatsen van roosters weet je dat de oppervlakte van die roosters berekend is op de grootte van je woning en dat je dus niet teveel aan het ventileren bent.  Bij zelfregelende regelbare roosters, sluit de opening geleidelijk af als het drukverschil tussen binnen- en buitenomgeving toeneemt ten gevolge van wind- of temperatuurverschillen.

  • Zet bij het verluchten van verwarmde kamers de verwarming even uit om onnodig verlies van warmte te voorkomen.
  • Laat het zeker niet te fel afkoelen tijdens het verluchten, verlucht dus niet meer dan nodig tijdens het stookseizoen. Als je het te koud laat worden zullen je meubelen en muren afkoelen.Massa opwarmen kost meer energie dan lucht opwarmen.Daarnaast is het risico op condensatie groter. Je kan het verluchtingsproces versnellen door meerdere ramen tegenover elkaar open te zetten.

Hou er rekening mee dat je best zo vaak mogelijk een minimumtemperatuur van 15°C nastreeft om problemen te voorkomen.  Er zijn situaties (koude winter, weinig verwarmingselementen in huis) die dit niet gemakkelijk maken, maar het kan soms wel noodzakelijk zijn  om  een  probleem aan te pakken. 
Vergeet niet dat 24u op 24 ventileren noodzakelijk is!
 


Bouwvocht

Het opwarmen van vochtige muren kost wél meer energie dan het opwarmen van droge muren.  Dus in geval van nieuwbouw klopt het wel dat eens het bouwvocht verwijderd is, je minder energie zal verbruiken voor het opwarmen van je woning.

UGent : "Vochtige muren (bouwmaterialen) warmen wel moeilijker op dan droge muren.  Dit is van toepassing als ze echt nat zijn (bv in een badkamer na het douchen of een nieuwbouwwoning waarin het bouwvocht nog moet uitdrogen. Daar komt de  bewering van droge en vochtige ruimtes vandaan, nl dat natte ruimtes (de bouwmaterialen) meer energie nodig hebben om op te warmen.
Voor de badkamer gaat het eigenlijk om vocht dat op de bouwmaterialen zit (dus natte oppervlakten)."


Actie in de kijker

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...