Geluidshinder door verkeer

10% van de Vlamingen voelt zich ernstig of extreem gehinderd door verkeersgeluid (Vlaamse Schriftelijk Leefomgevingsonderzoek, 2012). Geluidshinder eist na luchtvervuiling het meeste gezonde levensjaren in Vlaanderen (VITO, 2012). Gemotoriseerd verkeer heeft hierin een belangrijk aandeel. Lawaaihinder kan leiden tot stress, slaapstoornissen en hart- en vaatziekten.

Gevolgen voor de gezondheid

Verkeersgeluid draagt bij aan omgevingslawaai. Gezondheidseffecten door omgevingslawaai zijn op te delen in sociaal-psychologische effecten en klinische effecten.

Sociaal psychologische effecten:

  • Ergernis, hinder, afkeer, boosheid. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat ergernis door geluid vanaf 50 dB kan optreden.
  • Slaapverstoring, m.n. vaker wakker worden, onrustiger slapen en minder diep slapen. De invloed op de slaap kan de gezondheid nadelig beïnvloeden omdat slaap noodzakelijk is voor lichamelijk en geestelijk herstel. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie ontstaat slaapverstoring wanneer mensen gemiddeld jaarlijks aan meer dan 40 dB ’s nachts worden blootgesteld. Ongeveer 1 op 3 Vlamingen wordt soms of regelmatig wakker door geluid van verkeer.
  • Verstoring van leren en werken door het afnemen van aandacht.
  • Bemoeilijken van spraakcommunicatie en sociale relaties.
  • Negatief effect op psychologisch herstel en bijgevolg in de hand werken van depressies.
Klinische effecten:
Wanneer mensen op lange termijn iedere dag aan omgevingsgeluid van meer dan 50 dB worden blootgesteld, hebben ze meer kans op een hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk verhoogt het risico op verschillende hart- en vaatziekten (bv. hartinfarct).

Hoe geluidsemissies door verkeer beperken?

  • Gebruik minder gemotoriseerd verkeer (auto, brommer,…).
  • Gebruik banden met een lagere wrijvingscoëfficiënt, waardoor het rolgeluid van de banden daalt.
  • Pas je snelheid aan. Lagere snelheden zorgen voor minder geluidshinder.
  • Pas je rijgedrag aan (gelijkmatige snelheid = minder remmen en optrekken)

Hoe blootstelling beperken?

  • Je kan je huis voorzien van akoestische isolatie.
  • Plan je fiets- en wandelroutes langs verkeersluwe straten.
  • Plan slaapvertrekken niet aan de straatkant in, maar wel aan de stille zijde van de woning.
  • Maak gebruik van persoonlijke bescherming zoals oordoppen tijdens het slapen.

Wat is geluidshinder?

Geluidshinder wordt door de Hoge Gezondheidsraad omschreven als een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid dat optreedt wanneer het geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt. 

Geluidshinder uit de omgeving wordt veroorzaakt door verschillende bronnen. Verkeer is één van de voornaamste bronnen van omgevingslawaai met gemotoriseerd wegverkeer als grootste oorzaak. Voor personen die nabij luchtavens of spoorlijnen wonen, kan wel het geluid van deze transportmodi domineren.

Gemotoriseerd wegverkeer veroorzaakt geluid door de motor en het rolgeluid van de banden. 


Normen

De Europese richtlijn 2002/49/EG heeft tot doel schadelijke effecten en hinder, die veroorzaakt worden door het omgevingslawaai van belangrijke wegen, spoorwegen, luchthavens en agglomeraties, in te perken. Deze richtlijn werd omgezet in VLAREM via het Besluit van de Vlaamse Regering van 22 juli 2005 (B.S. van 31.08.2005). Een richtlijn geeft zoals de naam het zegt een richting en is dus niet wettelijk verplicht.
 
In Europa is er een consensus dat nachtlawaai (Lnight) best onder 55 dB blijft en dat de gemiddelde waarde over een jaar (Lden) ongeveer 50dB bedraagt, zodat de bevolking wordt beschermd tegen ernstige gezondheidseffecten.
Op lange termijn streeft de Wereldgezondheidsorganisatie naar een maximale waarde voor nachtlawaai (Lnight) lager dan 40 dB.


Referenties


Actie in de kijker

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...