Hotspot Gent en de kanaalzone

De jongste jaren is de luchtkwaliteit in de Gentse kanaalzone en de agglomeratie Gent verbeterd. Sinds het fijnstofactieplan van 2007 voor bedrijven met een klasse 1-vergunning vertonen de gemeten fijnstofconcentraties duidelijk een dalende trend. Zowel de Vlaamse overheid als de stad Gent werkten maatregelen uit voor hun regionale en lokale luchtkwaliteitsplannen. Ook deze maatregelen hadden duidelijk een positief effect op de luchtkwaliteit. Vandaag wordt er blijvend ingezet op allerlei projecten en acties die als doel hebben de luchtkwaliteit in Gent en de kanaalzone verder te verbeteren. Een overzicht vind je hier.

Humane biomonitoring

Waarom is de Gentse kanaalzone een hotspot?

De Gentse kanaalzone is bekend om haar industriële activiteiten, drukke weg- en scheepvaartverkeer en de hiermee gepaard gaande fijnstofproblematiek.

De Gentse kanaalzone is sterk gespecialiseerd in droge bulkgoederen, die meer dan twee derde van de trafiek uitmaken. Er is onder meer op- en overslag van kolen, zand, cement, granen, sojascheuten, maniok, hout en puin.

Er zijn verschillende stofgevoelige productieactiviteiten aanwezig in de kanaalzone zoals de productie van staal, beton, cement, droogmortel, veevoeder, elektriciteitsproductie op basis van steenkool, verwerking van containerafval, breekinstallaties, mengen van mest, compostverwerking en schrootverwerking.

Ook petroleumindustrie en chemische industrie komen in de Gentse kanaalzone voor.

Zijn er gevolgen voor de gezondheid?

  • Fijn stof

Onderzoek via humane biomonitoring toont aan dat de fijnstofconcentraties hoger zijn bij de deelnemers in de Gentse kanaalzone dan gemiddeld bij de Vlaamse deelnemers. De jongeren in de Gentse kanaalzone die blootgesteld werden aan een hogere concentratie fijn stof bleken ook meer lood en dioxineachtige stoffen in hun bloed te hebben.

Meer info over de resultaten van de humane biomonitoringsstudie vind je op de website van het Steunpunt Milieu en Gezondheid.

  • PCB's

Ondanks de daling van PCB’s in onze leefomgeving en in de mens, zijn er nog steeds  aanwijzingen dat de PCB-gehaltes in het bloed van  jongeren hoger liggen in de Gentse kanaalzone  dan in Vlaanderen.  Ook de gehaltes in bloed van lindaan, een oud pesticide dat momenteel verboden is, waren  verhoogd bij jongeren uit  de Gentse kanaalzone in vergelijking met Vlaanderen. Lindaan werd in het verleden vooral gebruikt in de suikerbietteelt, een industrie die vroeger in de regio aanwezig was.

Hoe kan je je blootstelling aan fijn stof beperken?

Tips om de blootstelling van fijn stof te beperken kan je terugvinden in de infofiche over fijn stof.
 

Luchtkwaliteitsplan

Het luchtkwaliteitsplan Gent is een actieplan om de luchtkwaliteit in Gent en omgeving verder te verbeteren. Het plan werd opgesteld voor de Gentse kanaalzone, de Gentse agglomeratie  en omgeving.

Meer informatie over het luchtkwaliteitsplan vind je op de website van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie.
 


Projectbureau Gentse kanaalzone

Het Project Gentse kanaalzone is een samenwerkingsverband tussen de stad Gent, de gemeenten Evergem en Zelzate, de provincie, het Vlaams gewest en het Havenbedrijf Gent. Hun streefdoel is om werken en wonen in de kanaalzone goed te laten samengaan. Via tal van projecten wordt hun visie stap voor stap op het terrein werkelijkheid.

Wil je weten welke projecten worden gerealiseerd, neem dan een kijkje op de website van het projectbureau.


Redactieraad

Als aansluiting op de humane biomonitoringsstudie en het luchtkwaliteitsplan Gent werd een redactieraad opgericht die nadenkt over welke communicatieboodschappen rond luchtkwaliteit in relatie tot gezondheid in de regio verspreid kunnen worden. Het doel hiervan is om zowel burgers als intermediaren goed en duidelijk te informeren over gezondheidsgerelateerde milieuthema’s/items. Deze redactieraad wordt getrokken door de medisch milieukundigen van Logo Gezond+ vzw.

Leden van de redactieraad zijn:

  • Dienst Milieu en Klimaat van Stad Gent
  • Milieudiensten van Zelzate, Evergem en Wachtebeke
  • Astma- en allergiekoepel
  • Agentschap Zorg en Gezondheid (AZG)
  • Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
  • Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
  • Provincie Oost-Vlaanderen


Overzicht van gepubliceerde artikels:


Interessante links

De website van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) geeft actuele meetresultaten van verschillende vervuilende stoffen weer in Vlaanderen en geeft ook voorspellingen over de verwachte ozon- en fijnstofconcentraties voor de volgende dagen.

Op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij vind je meer informatie over de verschillende soorten luchtvervuilende stoffen. De VMM meet deze schadelijke stoffen in de lucht en waarschuwt wanneer nodig. Voor een groot deel van deze stoffen kan je van uur tot uur de resultaten via de website volgen. Actuele meetwaarden van de luchtkwaliteit voor de regio Gent kunnen hier dus teruggevonden worden. 

Op deze website kan je meer inhoudelijke informatie terugvinden over luchtvervuiling en de link met gezondheid, er is een educatief pakket voor scholen beschikbaar en ook de actuele luchtkwaliteit voor de regio Gent wordt weergegeven via de luchtkwaliteitsindex.

Op de website van de medisch milieukundigen van de Logo’s vind je onder de gezondheidsthema’s het thema ‘verkeer’ terug. Hieronder bevindt zich een opsomming van infofiches over heel wat vervuilende stoffen afkomstig van verkeer, waaronder fijn stof, ozon en stikstofoxiden. Ook veel voorkomende vragen worden hier beantwoord.


Apps

Er bestaan heel wat apps voor op je smartphone die je een idee geven over de lokale luchtkwaliteit. Verschillende apps gebruiken echter vaak verschillende luchtkwaliteitsindexen. Voor actuele meetwaarden kijk je dus best op de website www.vmm.be
Hieronder enkele voorbeelden van apps.

  • AirVisual

Een internationale app die informatie gebruikt van officiële meetpunten en gebruik maakt van een strenge luchtkwaliteitsindex. Ook voorspellingen voor de komende dagen en gezondheidsadviezen worden weergegeven.

  • Air Quality (IRCEL)

Deze app voorziet in een kaart met alle meetstations in België. Wanneer een specifieke stof wordt geselecteerd, worden kaarten met de gemodelleerde concentraties (RIO-model) getoond. Na selectie van een bepaald meetstation kunnen de gemeten concentraties op een grafische manier of in een tabel worden weergegeven.

  • Air Quality (Toyota)

Wie wil gaan sporten, kan ook gebruik maken van de Air Quality app van Toyota om zeker te weten dat je gezonde lucht inademt. De app geeft de concentratie van fijn stof weer op de plaats waar je je met je smartphone bevindt. Ook voorspellingen tot 4 dagen ver worden weergegeven. De resultaten zijn gebaseerd op cijfers van de IRCEL (Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu).

  • Plume Air Report

Met de app ‘Plume Air Report’ test je hoe het zit met de luchtvervuiling in jouw stad en kan je bepalen wanneer het verstandig is om te sporten in de buitenlucht. De app toont de kwaliteit van de lucht in een groot aantal steden over de hele wereld. In België kan je de luchtvervuiling zien in Brussel, Antwerpen en Luik. De app geeft heel wat informatie over specifieke activiteiten zoals sporten, fietsen, buiten komen met kinderen,…

Let op: De gezondheidsvoordelen van sporten wegen ruimschoots op tegenover de negatieve effecten van het inademen van luchtvervuiling. Aan gevoelige groepen (jonge kinderen, senioren, mensen met chronische long-, hart- en vaatziekten) wordt er echter afgeraden om te sporten op dagen met erg slechte luchtkwaliteit.

  • Mijn luchtkwaliteit

Een app die de luchtkwaliteit toont voor de komende 48 uur in Nederland. De app geeft een handelingsadvies voor uw locatie en actuele meetwaarden in heel Nederland zijn te bekijken. Als gebruiker van de app kan je een waarschuwing krijgen als de verwachte luchtkwaliteit slechter is dan je vooraf hebt ingesteld.


Actie in de kijker

Campagnetoolkit Warme Dagen

Elk jaar in de zomer hebben we enkele warme dagen.  De hoge temperatuur en ozonpieken kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid.  Daarom vraagt de Vlaamse Overheid om...