Schimmel

Schimmels groeien altijd het best in warme en vochtige omstandigheden. Binnenhuis kunnen verschillende bouwmaterialen goede groeibodems voor schimmels zijn. Schimmels zijn één van de belangrijkste oorzaken van binnenmilieuvervuiling. Schimmels kunnen astma, luchtwegklachten en luchtweginfecties veroorzaken.

Gevolgen voor de gezondheid?

Bewoners van een vochtige woning worden blootgesteld aan verhoogde concentraties vocht en schimmel waardoor ze een groter risico op nadelige gezondheidseffecten lopen. Vooral kleine kinderen, mensen met luchtwegproblemen (astmapatiënten, allergische en/of atopische personen), mensen met een verzwakt immuunstelsel (bv. AIDS-patiënten, personen na orgaantransplantaties,…), zijn extra gevoelig.

Ook bij niet-allergische personen kan een blootstelling aan vochtige woonomstandigheden en schimmel een verhoogd risico geven op:

  • luchtwegklachten
  • luchtweginfecties
  • ontstaan en verergering van astma

Er is klinisch bewijs dat blootstelling aan schimmel en andere vochtgerelateerde microbiële zaken het risico verhoogt op zeldzame aandoeningen zoals:

  • allergische alveolitis
  • chronische rhinosinusitis
  • allergische sinusitis

Astma en allergie komt steeds meer voor waardoor het aantal personen dat gevoelig is voor de effecten van vocht en schimmel in woningen ook verhoogt. 

Naast gezondheidsschade kan schimmel voor esthetische schade zorgen. Je huis kan er lelijk gaan uitzien door gekleurde vlekken en ook onbehandeld hout kan verkleuren. In sommige gevallen kunnen schimmels en zwammen ook structurele schade toebrengen aan gebouwen (bv. de huiszwam).


Hoe word je blootgesteld?

Schimmels kunnen in je huis groeien op verschillende (bouw)materialen. Hiervoor hebben ze echter wel een voldoende hoge temperatuur en vochtigheidsgraad nodig en een geschikte voedingsbodem.

Sommige materialen zijn gevoeliger als andere voor schimmelgroei. Zo is behang, zeker als het nat is, een uitstekende voedingsbodem voor schimmels om op te groeien.



Ook gips, vetvlekken, kitranden aan bad of douche en voegen tussen tegels zijn goede plekken voor schimmelgroei. Verder kunnen schimmels ook voorkomen in huisstof en in GFT-bakken.


Hoe blootstelling beperken?

Om schimmelproblemen in huis te vermijden of om een schimmelprobleem aan te pakken, is het belangrijk te starten bij de factoren die de groei van schimmels bepalen.
De belangrijkste factor is hierbij vocht. Vermijd vocht, want een schimmel kan er niet zonder.

1. Zorg voor een goede relatieve vochtigheid.
  • Tussen de 30% en 55% in de winter.
  • Tussen 30% en 80% in de zomer.  
2. Vermijd overtollig vocht in je woning, vooral waterdamp die condensatie veroorzaakt:
  • Droog geen wasgoed binnenshuis of verlucht goed als je niet anders kan.
  • Laat geen vloeistoffen langdurig met open deksel koken.
  • Gebruik steeds je dampkap of zet het raam open tijdens en na het koken.
  • Maak reservoirs met stilstaand water regelmatig leeg.
  • enz.
3. Verwijder vocht in je woning door te ventileren en te verluchten.
  • Ventileren: ventileer continu via een ventilatiesysteem, ventilatieroosters of een raam op een kier.
  • Verluchten: zet tijdens en na vochtproducerende activiteiten (bv. koken, schoonmaken, drogen van de was binnenshuis, ...) ramen of deuren even wijd open voor frisse lucht.
4. ​Los bouwtechnische problemen op.
  • O​pstijgend grondvocht
  • Koudebruggen
  • Lekken
  • Vochtinsijpeling, ...

Raadpleeg indien nodig een aannemer of andere specialist die het probleem kan verhelpen.

5. Vermijd voedingsbodems voor schimmels
  • Bewaar je afval van groente, fruit en tuin (GFT) buiten.
  • Hou je woning proper: schimmel kan groeien op oppervlakken die zelf geen voedingsbron zijn voor de schimmel. Materiaal waarop organisch materiaal of stof  zich kan vastzetten is soms voldoende.
  • Vermijd tapijt in je badkamer: hier kan stof en vocht zich in vastzetten.
6. Regel de temperatuur goed in huis.
  • Te lage temperaturen (< 15°C) in huis zorgen ervoor dat vocht sneller zal condenseren.

Hoe schimmel verwijderen?

Voor je overgaat tot het verwijderen van de schimmel doe je best eerst het volgende:

  • Sowieso moet je de oorzaak van het vochtprobleem aanpakken, anders zal de schimmel zo goed als zeker (snel) terugkeren!
  • Enkel gezonde personen mogen schimmel verwijderen!! Personen met ademhalingsklachten, allergie voor schimmel, zwangere vrouwen,… mogen dit om gezondheidsredenen niet doen. Raadpleeg bij twijfel je huisarts!
  • Bescherm jezelf! Gebruik bij het schoonmaken van een beschimmeld oppervlak steeds handschoenen en een mondmasker om de blootstelling aan de schimmel te beperken. Bij grotere schimmelproblemen draag je best beschermende kledij die je nadien kan weggooien. Je kan ook een professionele firma inschakelen.
  • Werk steeds in een voldoende verluchte omgeving (open ramen), maar houdt binnendeuren dicht zodat de schimmeldeeltjes zich niet verder verspreiden in je woning.
  • Voor het verwijderen van schimmel op een glad oppervlak ga je als volgt te werk:
    • Schimmels zijn meestal eenvoudig af te wassen met een vochtige doek of spons en een sopje van allesreiniger. Gooi na het reinigen de doek of spons weg.
    • Is de schimmel moeilijk te verwijderen, maak het oppervlak nat en gebruik een harde natte borstel. Gebruik zeker geen droge, harde borstel. Die zal veel schimmelsporen verspreiden in je woning!
    • Spoel af met schoon water en veeg droog.
    • Bij ernstige schimmelproblemen herhaal de reiniging na enkele dagen.

Opgelet!

Gebruik geen bleekwater. Bleekwater is ongezond en slecht voor het milieu. Indien het gemengd wordt met andere producten kunnen er giftige chloordampen ontstaan.

Gebruik ook geen schimmelverwijderaar uit de supermarkt of de doe-het-zelf zaak. Deze producten bevatten hoge dosissen chloor en zitten meestal in spuitbussen. Waardoor je bij gebruik zeer kleine druppeltje chlooroplossing inademt. Dit kan zorgen voor brandwonden aan je luchtwegen of irritatie aan de ogen.
 

  • Gordijnen, speelgoed of andere stoffen waar schimmel op zit, moeten zo heet mogelijk gewassen worden. Als je de schimmel zo niet verwijderd krijgt, dan moet je ze vervangen.
  • Beschimmelde matrassen gooi je best meteen weg.
  • Schimmel op poreuze materialen, zoals hout, gips,… zit meestal met zijn schimmeldraden diep geworteld in het materiaal. Je kan de schimmel dan alleen verwijderen door de beschimmelde delen te verwijderen en te vervangen door nieuw materiaal. 
  • Bedek droge en schoongemaakte oppervlakken met verf, pleister of behangpapier. Hierdoor zullen overgebleven schimmeldeeltjes niet in de lucht terechtkomen. Opgelet: doe dit pas wanneer het oppervlak goed droog is én de oorzaak van het vochtprobleem werd aangepakt.

Gebruik van chlooroplosmiddelen?

Het gebruiken van een chlooroplossing mag je niet zien als een oplossing voor het probleem van schimmel. De oplossing zit in het schimmelprobleem bij de bron aan te pakken, namelijk het wegnemen van het vochtprobleem.

Het ontsmetten van oppervlakken is niet nodig, je zal sowieso niet alle schimmelsporen wegkrijgen en de sporen die achterblijven zullen niet groeien als het vochtprobleem opgelost is!

Bleekwater is erg ongezon​d en slecht voor het milieu!


Wat is schimmel?

Schimmels zijn één van de meest voorkomende oorzaken van binnenmilieuvervuiling. De meeste mensen komen vroeg of laat wel eens in contact met deze ongewenste organismen.



Schimmels zijn een soort microscopisch kleine paddenstoelen. Schimmels spelen een belangrijke rol bij de afbraak van plantaardig materiaal. De meeste mensen kennen dan ook vooral de schimmels die voorkomen op bedorven etenswaren in al zijn verschillende kleuren en vormen.

De aanwezigheid van schimmel in een woning kenmerkt zich meestal door de aanwezigheid van bruine tot zwarte vlekken op muren of plafonds en door een muffe lucht in de woning.

Schimmels planten zich voort door middel van ‘sporen’, die in de lucht ronddwarrelen. Elke huis heeft duizenden schimmelsporen. Maar om te ontwikkelen tot een schimmel hebben de sporen een voedingsbodem, de juiste temperatuur en vocht nodig.

De meest voorkomende schimmels binnenshuis zijn Penicillium, Cladosporium, Aspergillus, Alternaria en Stachybotrys. Deze schimmels komen ook voor in de buitenlucht.


Referenties


Actie in de kijker

Campagnetoolkit Warme Dagen

Elk jaar in de zomer hebben we enkele warme dagen.  De hoge temperatuur en ozonpieken kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid.  Daarom vraagt de Vlaamse Overheid om...

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...