Verwilderde duiven

Wanneer verwilderde duiven in te grote aantallen of te dicht bij de mens leven, kunnen ze voor overlast zorgen en in een zeldzaam geval ook een gezondheidsrisico vormen. Vooral de verwilderde stadsduiven kunnen in steden een probleem vormen.

Gevolgen voor de gezondheid?

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat verwilderde duiven nauwelijks een risico vormen voor de gezondheid van burgers. Ziekten als paratyfus, tuberculose en papegaaienziekte worden niet door duiven overgebracht.  Een vorm van vogeltuberculose die bij duiven kan voorkomen, is trouwens onschadelijk voor de mens. Wel kunnen hun uitwerpselen, nesten en karkassen van gestorven vogels een potentieel risico vormen. Deze kunnen namelijk besmet zijn met allerhande ziekteverwekkende bacteriën of parasieten zoals de vogelmijt. Vogelmijt kan jeuk en huidafwijkingen veroorzaken.

Enkel bij intensief contact met mogelijk besmette uitwerpselen, nesten en karkassen is er een zeer kleine kans dat dit een allergische reactie of een infectieziekte (bv. longonsteking) veroorzaakt bij de mens. 

Door organisch materiaal in te ademen, kan een ‘duivenmelkerslong’ of 'extrinsieke allergische alveolitis' ontstaan.  Met name duivenmelkers, monumentenwachters en onderhoudswerkers lopen dat risico omdat ze zeer regelmatig uitwerpselen opruimen en met duiven in contact komen. Ook mensen met een sterk verminderde weerstand (bv. HIV- en AIDS-patiënten) lopen een verhoogd risico op een infectieziekte.

Eventuele hinder van geluid of geur afkomstig van duiven kan een invloed uitoefenen op het welbevinden.


Hoe overlast beperken?

Vermijd contact met uitwerpselen, nesten en karkassen van duiven.

Verminder overlast door rekening te houden met volgende tips:

  • Voer geen stadsduiven. Hoe meer duiven gevoerd worden, hoe meer gelegenheid ze krijgen om nakomelingen voort én groot te brengen en hoe meer de populatie kan aangroeien.
  • Communiceer met je buren of neem contact op met je lokaal bestuur als je de indruk hebt dat duiven te veel en ongeschikt voedsel krijgen en er daardoor overlast ontstaat in de openbare ruimte.
  • Nesten van stadsduiven op eigen erf of woning zijn niet beschermd en kunnen dus worden weggehaald vooraleer de duiven broeden. Bescherm jezelf hierbij door het dragen van handschoenen en eventueel een mondmasker. Om te voorkomen dat jonge vogels doodgaan, verwijder je best het nest pas nadat de jongen zijn uitgevlogen indien ze al geboren zijn. Opgelet, enkel de nesten, eieren en jongen van stadsduiven zijn niet beschermd en mogen verwijderd worden.  Alle andere vogels (en dus ook andere duivensoorten) die in de natuur voorkomen zijn beschermd in Vlaanderen (alsook hun nesten, eieren en jongen).
  • Vermijd dat duiven zich nestelen of rusten op je woning door het plaatsen van pinnen op de rand van je balkon of andere richels.  Met gaas kan je eventueel openingen afsluiten. Zorg dat er geen duiven achter de netten kunnen komen vast te zitten.  
  • Plaatsen die vervuild zijn met duivenuitwerpselen en karkassen moeten gereinigd en ontsmet worden om potentiële infectiehaarden uit te roeien.
  • Vermijd het gebruik van verdelgings- of verdovingsmiddelen. Het gebruik van giftige granen is wettelijk verboden en ecologisch onaanvaardbaar. De granen worden ook door andere vogels dan duiven opgepikt. Verder zijn er producten voorradig die dieren na het eten ervan tijdelijk verdoven, maar enkel indien ze alleen stadsduiven verdoven zijn ze toegelaten. Andere (ook wilde) dieren mogen hier niet door verdoofd worden. Theoretisch kunnen de verdoofde dieren met de hand gevangen worden, maar dikwijls zitten zij verstopt op onbereikbare plaatsen, waardoor het rendement van de methode afneemt.

Wat zijn verwilderde duiven?

In Nederland en België leven in het wild een viertal duivensoorten: houtduiven, holenduiven, tortelduiven (Zomertortel en Turkse Tortel) en afstammelingen van rotsduiven. Deze laatste worden ook wel vaak stadsduiven genoemd omdat ze zich voornamelijk in steden en dorpen ophouden. Een groot deel van deze stadsduiven zijn nakomelingen van verdwaalde reisduiven afkomstig uit de duivensport.

Duiven maken haast vanzelfsprekend deel uit van het alledaagse straatbeeld in stad en dorp. Als ze echter in te grote aantallen of te dicht bij de mens leven, kunnen ze voor overlast zorgen en in zeldzame gevallen ook een gezondheidsrisico vormen. Vooral de verwilderde stadsduiven kunnen in dit opzicht in steden een probleem vormen. Ze broeden voornamelijk binnen de bebouwde kom omdat ze daar alles kunnen vinden wat ze nodig hebben.


Hoe en waar ondervind je overlast?

Op plaatsen waar veel mensen komen, is vaak voldoende voedsel te vinden voor duiven. Daarnaast zijn er in de stad genoeg droge, hoge plekjes te vinden waar duiven ongestoord kunnen nestelen. Enkele bekende voorbeelden van aantrekkelijke locaties zijn winkelcentra, stations, maneges, stadions, tribunes, opslagloodsen en opslagterreinen.

In woonwijken kan het koeren van duiven als hinderlijk ervaren worden. Naast geluidsoverlast kan ook geurhinder een probleem vormen. Door opeenhoping van mest en nestmateriaal raken goten en regenpijpen verstopt, met lekkage en geurhinder als gevolg. Een opstapeling van mest kan ook vervuiling van bodem en water veroorzaken.

Verwijderen van uitwerpselen op gebouwen is doorgaans een dure aangelegenheid. Als voedsel blijft liggen (omdat er teveel werd gegeven) kan er ook overlast ontstaan van ander ongedierte zoals ratten.


Actie in de kijker

Gezond uit eigen grond

Tuinieren is populairder dan ooit. Mensen willen gezonde voeding uit eigen streek en gaan zelf aan de slag. Ze zaaien en planten groenten en fruit of leggen een kippenren aan. Zelf tuinieren is...